Του αειμνήστου Καθηγητού Ανδρέου Θεοδώρου
Το σύμβολο στην αρχαία εκκλησιαστική γραμματεία σήμαινε δύο τινά· ή το εξωτερικό σημείο στο οποίον αισθητοποιείται σε σχέση αναλογική μία αλήθεια ή κάποιο άλλο γεγονός, γενικά μία εικονική παράσταση αναλογική – όπως ο σταυρός, η ναύς, η άμπελος, ο ιχθύς – ή, πάλιν, το σημείο εκείνο το οποίον εκφράζει την ταυτότητα ενός προσώπου και ιδιαίτερα τη θρησκευτική του ιδιότητα, την πίστη και το ιδεολογικό περιεχόμενο της συνειδήσεώς του. Με τη δεύτερη αυτή έννοια σύμβολα ήσαν οι πάσης φύσεως αρχαιοχριστιανικές ομολογίες πίστεως και τα εκκλησιαστικά σύμβολα – όπως το της Νικαίας Κων/πόλεως – η ομολογία των οποίων διέστελλεν αυτόματα τους πιστούς από τους μη πιστεύοντες ειδωλολάτρες. Στη νεώτερη θεολογική γλώσσα τα φερόμενα ως συμβολικά βιβλία ή μνημεία είναι τα ιδιαίτερα εκείνα κείμενα, στα οποία εκτίθεται συνοπτικά και σε σχέση συγκριτική ομολογιακή η πίστη της Καθολικής Εκκλησίας, καθώς και των άλλων χριστιανικών Ομολογιών, η παραδοχή της οποίας πιστοποιεί την εκκλησιαστική ταυτότητα του ομολογούντος, αν είναι δηλαδή Ορθόδοξος, Παπικός ή Προτεστάντης.