«Πάντα χορηγεί το
Πνεύμα το άγιον,… όλον συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας». «Χαίρετε Πατέρων ο
μελισσών, οι τα εαυτών σώματα κατατήξαντες… τον νουν θείω έρωτι επτερώσατε…».
Από την Υμνογραφίαν.
Η Αγία Πεντηκοστή
είναι και αυτή «εορτή εορτών και πανήγυρις πανηγύρεων». Καθότι το Πνεύμα το
άγιον, επιδημήσαν τοις αγραμμάτοις μαθηταίς, εθεμελίωσε και συνεκρότησε την
παγκόσμιον χριστιανικήν Εκκλησίαν πεντήκοντα ημέρας μετά την ένδοξον του Κυρίου
Ανάστασιν. Είναι, επομένως, η γενέθλιος ημέρα της αγίας Εκκλησίας μας και η
«Μητρόπολις των εορτών», ως καλεί αυτήν ο θείος Χρυσόστομος. Διότι «σήμερον αι
δια του πυρός πηγαί της Χάριτος εξέβλυσαν και φλοξ διατρέχουσα, τας αύρας
αφίησι του Πνεύματος». Κατά τον Υμνογράφον άγιον Κοσμάν τον Αγιοπολίτην, η
Πεντηκοστή είναι «η μεθέορτος και τελευταία εορτή… επαγγελίας συμπλήρωσις και
προθεσμίας…», κλείουσα τρόπον τινά τον κύκλον των διαφόρων φάσεων και γεγονότων
της θείας του Χριστού επί γης παρουσίας. «Εν ταύτη (γαρ) το πυρ του Παρακλήτου
ευθύς, κατέβη επί γης ώσπερ εν είδει γλωσσών…», όπερ Πνεύμα «πάντα χορηγεί,
βρύει προφητείας, ιερέας τελειοί, αγραμμάτους εδίδαξε σοφίαν, αλιείς θεολόγους
ανέδειξε και όλον συγκροτεί τον θεσμόν της Εκκλησίας». Εις το β΄ κεφάλαιον των
Πράξεων των Αποστόλων, ο ευαγγελιστής Λουκάς, αφηγείται την κάθοδον του
Παναγίου Πνεύματος, του μεγαλυτέρου γεγονότος εν τη ιστορία του κόσμου, με μίαν
ασύγκριτον λιτότητα, ήτις διακρίνει τον κάλαμόν του τον θεοκίνητον: «Και εν τω
συμπληρούσθαι την ημέραν της Πεντηκοστής ήσαν άπαντες ομοθυμαδόν επί τω αυτό.
Και εγένετο άφνω εκ του ουρανού ήχος ώσπερ φερομένης πνοής βιαίας, και
επλήρωσεν όλον τον οίκον ου ήσαν καθήμενοι. Και ώφθησαν αυτοίς διαμεριζόμεναι
γλώσσαι ωσεί πυρός, εκάθισέ τε εφ’ ένα έκαστον αυτών. Και επλήσθησαν άπαντες
Πνεύματος αγίου, και ήρξαντο λαλείν ετέραις γλώσσαις καθώς το Πνεύμα εδίδου
αυτοίς αποφθέγγεσθαι…».