Πρωτ. Γεώργιος Μεταλληνός
Ὁ ἀναστάσιμος
χαιρετισμός, πού διαμορφώθηκε στήν Ἑλληνική
γλῶσσα καί μεταδόθηκε σ’ ὅλους τούς Ὀρθοδόξους καί στόν ὑπόλοιπο χριστιανικό κόσμο, εἶναι τό «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ»! Δέν εἶναι λόγος εὐχῆς, ἀλλά
χαιρετισμός καί διακήρυξη τῆς πίστεως στό γεγονός τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ, μέ ὅ,τι αὐτό συνεπάγεται γιά τόν πιστό στόν
Χριστό ἄνθρωπο. Πόσοι ὅμως γνωρίζουμε ὅτι ὁ ἀναστάσιμος χαιρετισμός τοῦ Χριστοῦ, ἀμέσως μετά τήν Ἀνάστασή Του, εἶναι ὁ (καί πάλι) Ἑλληνικός λόγος «Χαίρετε»! Μέ αὐτό τόν χαιρετισμό ἀπευθύνεται ὁ ἀναστάς Χριστός στίς Μυροφόρες, μόλις βγῆκαν ἀπό τό «κενό μνημεῖο» (Ματθ. 28, 8-9). Ἡ συνήθης αὐτή ἑλληνική προσφώνηση, ἀπό τήν ἐποχή τῶν Ὁμηρικῶν ἐπῶν, ἀποκτᾶ μιάν ἰδιαίτερη πνευματική καί χριστιανική σημασία. Ἡ λέξη ἀνανοηματοδοτεῖται, ἐντασσόμενη σέ ἕνα καθαρά ἁγιοπνευματικό πλαίσιο, καί γίνεται
τό πρῶτο «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ» τῆς χριστιανικῆς ἱστορίας.
Οἱ Μυροφόρες
βγαίνουν ἀπό τό μνημεῖο, στό ὁποῖο πῆγαν, γιά νά τελέσουν τά συνήθη νεκρικά ἔθιμα στόν νεκρό Χριστό, μέ ἀνάμικτα
συναισθήματα «φόβου καί χαρᾶς» (Ματθ, 28, 8), κάτι τό φυσιολογικό στή συνταρακτική
πνευματική ἐμπειρία, πού ἔζησαν, ἀκούοντας ἀπό τόν Ἄγγελο, ὅτι ὁ Κύριός τους «ἠγέρθη ἀπό τῶν νεκρῶν» (στ.7). Ὁ λόγος, λοιπόν, τοῦ Χριστοῦ πρός αὐτές «Χαίρετε», ἀποκτᾶ εἰδική σημασία, πού μπορεῖ νά προσδιορισθεῖ μέ τά ἀκόλουθα λόγια: «Μή φοβεῖσθε (Ματθ. 28, 5), ἀλλά χαίρετε! Νά αἰσθάνεσθε χαρά, διότι ἡ Ἀνάσταση, ὡς ἔκφραση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ, νικᾶ τόν φόβο (Α’ Ἰω. 1,18), ἀλλά καί τόν θάνατο, κάθε εἶδος θανάτου, διότι εἶναι πηγή ζωῆς, ζωῆς αἰωνίου. Ἐκ τοῦ τάφου ἀνέτειλε ζωή καί ἐλπίδα».
Ἡ Ἀνάσταση
τοῦ Χριστοῦ εἶναι, ἔτσι,
πηγή χαρᾶς καί δέν μπορεῖ νά ἐκφρασθεῖ ἀποδοτικότερα παρά μέ τόν (Ἑλληνικό) χαιρετισμό «Χαίρετε»! Ἡ λέξη δέχεται χριστιανικά μιάν ὑπέροχη ὑπέρβαση. Δέν μένει στήν ἐνδοϊστορική πραγματικότητα,
σχετιζόμενη μέ πρόσκαιρα ἀγαθά («χαίρε, ὑγίαινε», καί σήμερα «γειά-χαρά»), ἀλλά
συνδεόμενη μέ ὑπερφυσικές ἐμπειρίες, ὅπως ἡ μετοχή στήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καί ἡ βεβαιότητα γιά τήν νίκη πάνω στό θάνατο καί τήν ἐξουσία του στόν φθαρτό τοῦτο κόσμο.
Ὁ πιστός στόν Χριστό Ἕλληνας ἔχει σαφῆ γνώση, ὅτι μέ τήν προσφώνηση «Χαίρετε», πού
ἐπαναλαμβάνει πολλές φορές τήν ἡμέρα, προσφωνεῖ τούς ἄλλους μέ τόν Ἀναστάσιμο
λόγο τοῦ Χριστοῦ καλώντας τους στή μετοχή στό γεγονός τῆς Ἀνάστασης. Λέγοντας «Χαίρετε», γνώριζε ὅτι λέγεις «Χριστός ἀνέστη» μέ ἕνα ἄλλο τρόπο.
«ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» Ἀπρίλιος 2012 Ἀριθμ.
Τεῦχους 118
Ιερομόναχος Ευθύμιος Τρικαμηνάς. ερμηνεία του 15ου Κανόνος από το νέο βιβλίο του, που μόλις κυκλοφόρησε.
Ὁ αὐτοκράτωρ Λέων ὁ
Ἀρμένιος (813-820) ὅταν ἀνανέωσε τήν Εἰκονομαχία
καί συνοδικῶς τήν ἐπεκύρωσε ὡς ὀρθόδοξο πίστι τῆς
Ἐκκλησίας, ἐξώρισε τόν ἅγ. Νικηφόρο, Πατριάρχη
Κωνσταντινουπόλεως, καί συνοδικῶς
πάλι ἐγκατέστησε τόν εἰκονομάχο Θεόδοτο (814-820). Ἐβασάνισε ἐν συνεχείᾳ καί ἐξόρισε ὅλους
τούς Ἐπισκόπους καί ἡγουμένους, οἱ ὁποῖοι
δέν ἐδέχθησαν τήν Εἰκονομαχία καί τήν ἐκκλησιαστική ἐπικοινωνία μέ τόν Πατριάρχη Θεόδοτο.
Ὅταν εἶδε, ὅμως, ὅτι
μέ τόν τρόπο αὐτό δέν ἐκέρδισε τίποτε, ἄλλαξε γνώμη καί ἐσκέφθη νά ἐξαπατήση τούς Πατέρες, ὥστε νά ἐπικοινωνήσουν ἐκκλησιαστικά
μέ τόν Πατριάρχη. Πρός τοῦτο
ἀνέθεσε τήν ὑπόθεσι στόν μορφωμένο καί ἔμπιστο γραμματέα καί σύμβουλό
του
Ἰωάννη,
τόν ἐπιλεγόμενο
Γραμματικό καί Λεκανομάντη, μετέπειτα τελευταῖο
εἰκονομάχο Πατριάρχη
Κωνσταντινουπόλεως (837-842). Τά ὑπόλοιπα
τῆς διηγήσεως καί τό πῶς ἐξαπάτησε τούς Πατέρες καί αὐτόν τόν ὅσιο Νικήτα, τά δανειζόμεθα ἀπό τό βιβλίο «Οἱ ἅγιοι τοῦ
Ὀλύμπου τῆς Βιθυνίας», ἔχοντα ὡς ἑξῆς:
«Ὅταν
ὁ αὐτοκράτωρ (Λέων ὁ Ἀρμένιος) βεβαιώθηκε ὅτι ὅλοι
ἦσαν ἕτοιμοι νά πεθάνουν παρά νά προδώσουν
τήν ἀλήθεια καί ὅτι οὔτε ἡ
βία, οὔτε ὁ ἤπιος τρόπος δέν ἴσχυε
σέ τίποτε, ζήτησε νά πετύχη μέ τήν πονηρία καί τήν ὑποκρισία. Αὐτήν
τήν φορά κι ὁ Ἅγιος Νικήτας ἀκόμη ξεγελάστηκε.Ὁ Λέων ὁ Ἀρμένιος
τοῦ εἶχε στείλει, καθώς καί σέ κάθε ἡγούμενο, τόν μυστικό σύμβουλο
τοῦ παρείσακτου
Πατριάρχη, τόν ἱκανό Ἰωάννη Λεκανομάντη. Αὐτός ἐξέθεσε στόν Ἅγιο
Νικήτα ὅτι ἡ ἀντίστασις τῶν
μοναχῶν ἦταν ἄσκοπη, γιατί στηριζόταν σέ μιά δυσάρεστη
παρεξήγησι, διότι, ἔλεγε,
ὁ πατριάρχης μας τιμᾶ τίς εἰκόνες, ἀλλά
δέν τίς λατρεύει. Ἐλᾶτε στό παρεκκλήσιό του. Θά βρῆτε ἐκεῖ
εἰκόνες καί θά δῆτε καί σεῖς ὅτι τίς σέβεται καί θά τίς σεβασθῆτε καί σεῖς μαζί του. Θά ἀκούσετε τίς ἐξηγήσεις του καί θά ἱκανοποιηθῆτε. Ἔτσι θά ἀποκατασταθῆ μεταξύ μας ἡ εἰρήνη. Κάνοντας αὐτή
τήν προσπάθεια θά εὐχαριστήσετε
τόν αὐτοκράτορα καί δέν
θά ἔχετε καμία ὑποχρέωσι ἀπέναντί του. Δέν ἐπιθυμεῖ ἀπό
σᾶς παρά τό δεῖγμα αὐτό τῆς
συμφιλιώσεως γιά νά ἐπιστρέψετε
ὅλοι ἐλεύθεροι στά μοναστήρια σας.Ὁ ἅγιος Νικήτας ἀντιστάθηκε
πολύ. Ἀλλά οἱ ἄλλοι ἀρχιμανδρῖται, κουρασμένοι ἀπό τή μακρά φυλάκισι, τόν ἐβεβαίωναν ὅτι δέν τούς ἐζητεῖτο τίποτε τό ἀντίθετο
ἀπό τήν πίστι καί ὅτι δέν ὑπῆρχε
τίποτε τό κακό σ’ αὐτό τό
διάβημα τῆς ἁπλῆς συμφιλιώσεως. Ὁ
Ἅγιος στό τέλος ὑπεχώρησε.Μέσα στό παρεκκλήσιο
τοῦ ψευδοπατριάρχου ὑπῆρχαν πράγματι εἰκόνες,
ὅπου ὅλοι μαζί τίς ἐτίμησαν. Κατόπιν ἐτέλεσαν τή θεία Λειτουργία
κατά τήν ὁποία ἐκοινώνησαν.Μετά τό γεγονός αὐτό τούς ἔδωσαν τήν ἐλευθερία τους καί γύρισαν στά
μοναστήρια τους.Ὁ Ἅγιος Νικήτας, ὅμως, δέν ἐβιάστηκε νά ἐπιστρέψη στό Μηδίκιο.
Σκεπτόμενος τή δυσάρεστη ἐπίδρασι
πού θά προξενοῦσε στό λαό
αὐτή ἡ κοινωνία μέ τούς αἱρετικούς, αἰσθάνθηκε τή συνείδησί του νά
βασανίζεται ἀπό τύψεις. Σκέφθηκε
στήν ἀρχή νά ἀποσυρθῆ σέ κάποιο μέρος ἄγριο
μακρυά ἀπό τούς ἀνθρώπους, γιά νά περάση ἐκεῖ σέ μετάνοια τίς ὑπόλοιπες
ἡμέρες. Γιά τόν σκοπό αὐτό ξεκίνησε γιά τήν Προκόνησο
(Μαρμαρᾶ), ἀλλά προτοῦ ἀκόμη φθάση ἐκεῖ, ἄλλαξε γνώμη. Τό λάθος, σκέφθηκε, πρέπει νά ἐπανορθωθῆ ἐκεῖ
ὅπου ἔγινε. Ἄλλαξε δρόμο καί ἐπέστρεψε
στό Βυζάντιο καί σέ μιά πλατεία, χτυπώντας τό στῆθος
του, ἐξομολογεῖτο τό λάθος
του ἐλεεινολογώντας
τή δειλία του καί αὐτοκατηγορούμενος
γιά παρανομία. Ὁ αὐτοκράτωρ τόν κάλεσε καί τόν ἐρώτησε, γιατί δέν γύρισε στό
μοναστήρι του, τώρα πού εἶναι
ἐλεύθερος. Μάθετε, τοῦ ἀπήντησε ὁ
Ἅγιος, ὅτι ἀποδοκιμάζω ὅσα
ἔκαμα ἀπό δειλή ἀνθρωπαρέσκεια. Μπορεῖτε νά μέ κάμετε ὅ,τι θέλετε, δέν θά μέ κάμετε
ποτέ ν’ ἀλλάξω γνώμη. Ὁ ὅσιος Νικήτας μπῆκε
ξανά στό κελλί τῆς φυλακῆς, κατόπιν ἐξορίσθηκε στό νησάκι τῆς Ἁγίας Γλυκερίας “ἐν
τῷ Ἀκρίτᾳ”» (Μοναστήρια
καί Ἅγιοι τοῦ Ὀλύμπου τῆς Βιθυνίας,
σελ. 54-56).
CHRIST IS RISEN! TRULY HE IS RISEN!
“ The Lion
of the tribe of Judah, the Root of David, has prevailed” hear the inspired
writer of Revelations (chapter 5, verse 5). He has won! He has won through His
utter humility and His extreme wilful lowliness. The Crucified One is
victorious! Jesus the God-Man has destroyed the power of sin and death.
“ Life
is liberated” (John Chrysostom).
The earth is espoused with holiness, virtue,
eternity, Grace! Humanity is celebrating!
The bells are ringing joyously.
Salvation is here!
CHRIST IS RISEN! TRULY HE IS
RISEN!
ΔΙΔΑΧΕΣ ΑΓ. ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ,
Εκαταλάβετε,
αδελφοί μου; Όποιος έχει πίστιν εις τον Χριστόν μας και να είναι καθαρός,
κάμνοντας τον σταυρόν του δεν φοβάται να πάθη τίποτες, κανένα κακόν. Ομοίως
πάλιν όποιος έχει το χέρι του μολυσμένον με αμαρτίες, όταν κάνει τον σταυρόν
του οι δαίμονες δεν φοβούνται. Θέλετε να ακούσετε και άλλο δια τον σταυρόν πως
δεν ενεργεί όταν είναι μολυσμένο το χέρι μας με αμαρτίες; Ήτον ένας άνθρωπος,
το όνομά του Ιουλιανός, αναγνώστης της Μεγάλης Εκκλησίας. Εσπούδαξε γράμματα με
τον Μέγαν Βασίλειον και δεν του άρεσε το βασίλειον το αληθινόν, το ουράνιον να
πάρη, αλλά το επίγειον. Ήτον ένας ανεψιός του Μεγάλου Κωνσταντίνου του
βασιλέως, εζήτησε να πάρη το βασίλειον. Και αυτός πηγαίνει και ευρίσκει έναν
Εβραίον μάγον και του λέγει: Είσαι καλός να με κάμης να γένω βασιλεύς και να σε
κάνω βεζίρη και ό,τι θέλεις να σου δίνω; Του λέγει ο Εβραίος ο μάγος: Αρνήσου
τον Χριστόν και εγώ να σε κάμω βασιλεύς. Λέγει ο αναγνώστης Ιουλιανός: Τον
αρνούμαι. Κάθεται και κάμνει ένα γράμμα ο μάγος και του λέγει: Πάρε τούτο το
χαρτί και πήγαινε εις ένα μνήμα ελληνικόν και ρίψε υψηλά το χαρτί. Εκεί έχουν
να έλθουν οι δαίμονες και ό,τι θέλεις σου κάμνουν, μόνον μη τύχη και φοβηθής
και κάμης τον σταυρόν σου, διατί φεύγουνε. Επήγεν ο Ιουλιανός εις το μνήμα και
ρίχνοντας το χαρτί ήλθαν οι δαίμονες. Αυτός φοβηθείς βλέποντάς τους ασχήμους
και φοβερούς κάμνοντας τον σταυρόν του έφυγαν οι δαίμονες. Αυτός πηγαίνει οπίσω
εις τον μάγον και λέγοντας του Εβραίου πως φοβηθείς εγώ και κάμνοντας τον
σταυρόν μου οι δαίμονες έφυγαν, τους ματακράζει ο μάγος. Πάλιν βλέποντάς τους ο
Ιουλιανός έτσι μαύρους και φοβερούς και κάμνοντας τον σταυρόν του πάλιν έφυγαν.
Του λέγει ο μάγος: Δεν σε είπα εγώ πως όσον κάνεις τον σταυρόν σου οι δαίμονες
φεύγουν και δεν κάνομεν τίποτες; Τότε του λέγει ο μάγος: Πήγαινε να σφάξης ένα
παιδίον και να του βγάλης την καρδίαν να μου την φέρης εδώ. Επήγεν ευθύς και
έσφαξε ένα παιδίον και του ήφερε την καρδίαν.
Τότε κράζει ο μάγος τους δαίμονας. Αυτός πάλιν από τον φόβον του έκαμε
τον σταυρόν του, μα οι δαίμονες δεν εφοβήθησαν και δεν έφυγαν, διότι ήτον
μεμολυσμένος από τον φόνον οπού έκαμε. Έτσι έκαμε το θέλημά του και έγινε
ζεύγος του Διαβόλου και εβασίλευσε δύο χρόνους και επήγεν εις την Κόλασιν να
καίεται πάντοτε. Πρέπει και ημείς να είμεσθεν καθαροί από αμαρτίες και τότε να
κάνωμεν τον σταυρόν μας να φεύγη ο Διάβολος. Ειδέ και είμεσθεν μεμολυσμένοι με
αμαρτίες, δεν φεύγει ο Διάβολος.
Σήμερον ελύθη δεσμά, άπερ ο όφις εν παραδείσω εχάλκευσε.
Ω κάλαμος εν ουρανοίς τους πιστούς πολιτογραφήσας, και αρχεκάκου όφεως την τυραννίδα συντρίψας!
Ω μυστήριον παρά απίστοις απιστούμενον, υπό δε πάντων πιστών προσκυνούμενον ακαταπαύστως!
Ω σημείον παρά απίστων αντιλεγόμενον, και παρά πιστών δοξαζόμενον!
Ω μυστήριον, Ιουδαίοις μεν σκάνδαλον, έθνεσι δε μωρία!
Που σου, θάνατε, το νίκος; Που σου, άδη, το κέντρον;
Σήμερον ο ακρογωνιαίος λίθος Χριστός, το του θανάτου προγονικόν θεμέλιον γενόμενον συνετάραξε, τον Αδάμ ανέσπασε, και τον Άβελ διέσωσε, και πάσαν του άδου την οικοδομήν κατέστρεψε. Σήμερον και οι πρώην θρηνούντες, ους κατέπιεν ο θάνατος ισχύσας, μετά μεγάλης φωνής κράζουσι· Που σου, θάνατε, το νίκος; Που σου, άδη, το κέντρον;
Ιερομόναχος Ευθύμιος Τρικαμηνάς. ερμηνεία του 15ου Κανόνος από το νέο βιβλίο του, που μόλις κυκλοφόρησε.
ii.
Δεύτερη Περίοδος τῆς Εἰκονομαχίας
Θά κάνωμε στή
συνέχεια μία μικρή ἀναφορά εἰς τήν ἀποτείχισι τῶν ὁμολογητῶν κατά τήν δευτέρα περίοδο τῆς Εἰκονομαχίας, μετά δηλαδή τήν Ζ΄ Οἰκουμενική Σύνοδο.
Κατά τήν περίοδο
αὐτή ἔχουμε ἀπό πλευρᾶς αὐτοκρατόρων τόν μετριοπαθῆ εἰκονομάχο Νικηφόρο τόν ἀπό
Γενικοῦ (802-811) καί τούς εἰκονομάχους Λέοντα Ε΄ τόν Ἀρμένιο, Μιχαήλ Β΄ τόν Τραυλό καί τόν Θεόφιλο
(829-842). Τήν περίοδο τῶν
τριῶν τελευταίων αὐτοκρατόρων, δηλαδή διάστημα περίπου τριάντα ἐτῶν,
ἔχουμε καί εἰκονομάχους Πατριάρχες, οἱ ὁποῖοι ἦσαν: ὁ Θεόδοτος Α΄ (814-820), ὁ Ἀντώνιος
Α΄ (821-837) καί ὁ Ἰωάννης Ζ΄ (837-842). Κατ’ αὐτήν τήν δευτέρα περίοδο τῆς Εἰκονομαχίας, κατά τήν ὁποία
ἦτο ἤδη κατεγνωσμένη ἡ
αἵρεσις, συνήχθη δευτέρα εἰκονομαχική Σύνοδος τό 815, ἡ ὁποία
ἀκύρωσε τήν Ζ΄ Οἰκουμενική, ἐπεκύρωσε
τήν εἰκονομαχική Σύνοδο τῆς Ἱέρειας καί ἐπέβαλε μέ
τήν βοήθεια τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας πάλι τήν Εἰκονομαχία. Οἱ ἅγιοι πού ἀντιστάθηκαν στήν αἵρεσι
καί ἀπετειχίστηκαν ἐκκλησιαστικῶς ἀπό τούς εἰκονομάχους Πατριάρχες καί Ἐπισκόπους ἦσαν οἱ ἑξῆς: ὁ ἅγ. Θεοφύλακτος, Ἐπίσκοπος Νικομηδείας (ἑορτάζει 8 Μαρτίου), ὁ ἅγ.
Μιχαήλ, Ἐπίσκοπος Συνάδων, (ἑορτάζει 23 Μαΐου), ὁ ἅγ.
Αἰμιλιανός, Ἐπίσκοπος Κυζίκου (ἑορτάζει
8 Αὐγούστου), ὁ ἅγ. Εὐθύμιος, Ἐπίσκοπος Σάρδεων (ἑορτάζει 26 Δεκεμβρίου), ὁ ὅσιος
Θεοφάνης, ἡγούμενος τοῦ μεγάλου ἀγροῦ, (ἑορτάζει 12 Μαρτίου), ὁ
ἅγ. Στέφανος, ἡγούμενος τῆς
Τριγλίας (ἑορτάζει 26 Μαρτίου), ὁ ἅγ.
Μακάριος, ἡγούμενος τῆς Πελεκητῆς (ἑορτάζει 1 Ἀπριλίου), ὁ ἅγ. Ἰωάννης, ἡγούμενος τῶν Καθαρῶν (ἑορτάζει 27 Ἀπριλίου),
ὁ ὅσ.
Νικήτας, ἡγούμενος τοῦ Μηδικίου (ἑορτάζει 3
Ἀπριλίου), ὁ ὅσ. Πέτρος τῆς Ἀτρώας (ἑορτάζει 13 Σεπτεμβρίου), οἱ
ἅγ. Θεόδωρος καί Θεοφάνης οἱ γραπτοί, (ἑορτάζουν 27
Δεκεμβρίου καί 11
Ὀκτωβρίου ἀντιστοίχως) καί πλῆθος
ἄλλων ὁσίων καί ὁμολογητῶν. Ἔξαρχος ὁμολογητής καί πνευματικός ἡγέτης, θεωρητικός καί πρακτικός, τῆς δευτέρας περιόδου τῆς Εἰκονομαχίας ἦταν ὁ ὅσ.
Θεόδωρος ὁ Στουδίτης. Ἀπό τή μονή τοῦ Στουδίου
ἑορταζόμενοι ἅγιοι, οἱ ὁποῖοι ἤθλησαν αὐτήν τήν περίοδο καί ἀντετάχθησαν ἐκκλησιαστικῶς στούς αἱρετικούς Πατριάρχες καί Αὐτοκράτορες, ἦσαν, πλήν τοῦ ὁσίου Θεοδώρου, ὁ ὅσ. Πλάτων (ἑορτάζει 4 Ἀπριλίου),
ὁ ἅγ.
Ἰωσήφ, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, ἀδελφός
κατά σάρκα τοῦ ὁσ.
Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου, (ἑορτάζει 14 Ἰουλίου), ὁ ὅσ.
Νικόλαος ὁ Στουδίτης (ἑορτάζει 4 Φεβρουαρίου), ὁ
ὅσ. Ναυκράτιος ὁ Στουδίτης (ἑορτάζει 18
Ἀπριλίου), ὁ ὅσ. Θαδδαῖος ὁ Στουδίτης (ἑορτάζει 29 Δεκεμβρίου). Διά νά καταδείξωμε ὅτι, ὅλοι αὐτοί οἱ ἅγιοι καί ὁμολογητές καί πλῆθος
ἄλλων, δέν ἐπολέμησαν ἁπλῶς τήν αἵρεσι τῆς Εἰκονομαχίας, ἀλλά ἀπετειχίσθηκαν ἐκκλησιαστικῶς ἀπό τούς αἱρετικούς Πατριάρχες καί Ἐπισκόπους,
θά ἀναφέρωμε ἕνα χαρακτηριστικό περιστατικό ἀπό τόν βίο τοῦ ὁσίου Νικήτα, ἡγουμένου τῆς μονῆς Μηδικίου.
Mετά φόβου και τρόμου
Σιγησάτω πάσα
σαρξ βροτεία, και στήτω μετά φόβου και τρόμου και μηδέν γήινον εν εαυτή
λογιζέσθω, ο γαρ Βασιλεύς των βασιλευόντων, και Κύριος των κυρευόντων,
προσέρχεται σφαγιασθήναι, και δοθήναι εις βρώσιν τοις πιστοίς, προηγούνται δε
τούτου, οι χοροί των Αγγέλων, μετά πάσης Αρχής και Εξουσίας, τα πολυόμματα
Χερουβείμ, και τα εξαπτέρυγα Σεραφείμ, τας όψεις καλύπτοντα, και βοώντα τον
ύμνον, Αλληλούια, Αλληλούια, Αλληλούια.
St. Epiphanius of Cyprus on Christ's descent into Hades
Something strange is happening—there is a great silence on earth today, a great silence and stillness. The whole earth keeps silence because the King is asleep. The earth trembled and is still because God has fallen asleep in the flesh and he has raised up all who have slept ever since the world began. God has died in the flesh and Hell trembles with fear. He has gone to search for our first parent, as for a lost sheep. Greatly desiring to visit those who live in darkness and in the shadow of death, he has gone to free from sorrow the captives Adam and Eve, He who is both God and the Son of Eve. The Lord approached them bearing the Cross, the weapon that had won him the victory. At the sight of him Adam, the first man he had created, struck his breast in terror and cried out to everyone, ‘My Lord be with you all.’ Christ answered him: ‘And with your spirit.’ He took him by the hand and raised him up, saying: ‘Awake, O sleeper, and rise from the dead, and Christ will give you light.
Εις το πάθος του Κυρίου, τη αγία και μεγάλη Παρασκευή.
Πηγή : http://krufo-sxoleio.blogspot.ca/
Παραθέτουμε από την Πατρολογία (P.G. Migne 65) έναν υπέροχο λόγο για την Αγία
και Μεγάλη Παρασκευή, του αγιωτάτου Πατριάρχου Πρόκλου, μαθητού του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου.
Α΄. Φοβερά της σημερινής
παρατάξεως τα μυστήρια· φρικτά του καταχθονίου πολέμου τα τρόπαια· αδιήγητος
του παλαιού τυράνου η αθρόα καθαίρεσις· πάσης ενθυμήσεως κρείττων, η του δι΄
ημάς σαρκωθέντος υπέρ ημών νίκη. Συνεπλάκη μεν γαρ τω θανάτω, ως νεκρός· εσκύλευσε δε τον άδην ως Θεός ισχυρός και δυνατός. Κύριος γαρ κραταιός και
δυνατός. Κύριος δυνατός εν πολέμω. Ποίος ουν λόγος επαξίως δυνατός υπουργήσειε
τω θαύματι; Ποία δε γλώσσα λαλήσει και διηγήσεται την φοβεράν παράταξιν; Σήμερον
γαρ προφητικών φωνών πεπλήρωται σφραγίς. Σήμερον ο άδης αγνοών κατάπιε
δηλητήριον. Σήμερον ο θάνατος εδέξατο τον αεί ζώντα νεκρόν. Σήμερον ελύθη
δεσμά, άπερ ο όφις εν παραδείσω εχάλκευσε. Σήμερον οι εξ αιώνος ηλευθερώθησαν
δούλοι. Σήμερον ο ληστής ετυμβορώχησε, τον πεντακισχιλίοις και πεντακοσίοις
έτεσιν υπό φλογίνης ρομφαίας φρουρούμενον παράδεισον. Σήμερον το φως εν τη
σκοτία φαίνει, και όλον του θανάτου τον θησαυρόν εκένωσε. Σήμερον βασιλική εις
το δεσμωτήριον εκαινοτομήθη είσοδος. Σήμερον, πύλας χαλκάς συνέτριψε, και
μοχλούς σιδηρούς συνέθλασεν, ο καταποθείς ως ψιλός νεκρός, και πυρπολήσας ως
Θεός Λόγος. Σήμερον ο ακρογωνιαίος λίθος Χριστός, το του θανάτου προγονικόν
θεμέλιον γενόμενον συνετάραξε, τον Αδάμ ανέσπασε, και τον Άβελ διέσωσε, και
πάσαν του άδου την οικοδομήν κατέστρεψε. Σήμερον και οι πρώην θρηνούντες, ους
κατέπιεν ο θάνατος ισχύσας, μετά μεγάλης φωνής κράζουσι· Που σου, θάνατε, το
νίκος; Που σου, άδη, το κέντρον;
Β΄. Τι λέγεις προς
ταύτα, ω Ιουδαίε; Κωμωδείς τον Σταυρόν; Χλευάζεις το πάθος; Γελάς τον θάνατον; Διασύρεις
τον τάφον; Αλλά βλέπε την νίκην, και φρίξον το πάθος του εκουσίως παθόντος
σαρκί, απαθούς όντος Θεού Λόγου. Πάντας τους δικαίους μετ΄ εξουσίας κατέπιε,
και ουδείς των οσίων περιεγένετο θανάτου. Τον Άβελ θαυμάζεις; Αλλά θάνατος
ερρόφησεν αυτόν. Τον Νώέ μοι λέγεις; Αλλά και αυτός εις φθοράν εγκυβίστησε. Τον
Ενώχ μοι προφέρεις; Αλλά και ούτος έφυγε, και ου τον νόμον κατήργησε. Τον Αβραάμ
μοι κομπάζεις; Αλλά και τούτον διέλυσεν ο θάνατος. Τον Ισαάκ μνημονεύεις; Αλλά πεσών
ουκ ανέστη. Τον Ιακώβ προφέρεις; Αλλά κόνις ο πατριάρχης. Τον Ιωσήφ εγκαυχάσαι;
Αλλ΄ εν γυμνοίς και ξηροίς οστέοις η μνήμη αυτού. Τον Μωϋσέα εκθειάζεις; Αλλ΄
ουδέ τον τάφον αυτού ευρίσκεις. Πάντας τους προφήτας μοι λέγεις; Αλλ΄ εννόει τους
τάφους, και μη κόμπαζε τοις λόγοις. Τοσούτους έλαβεν ο θάνατος, και πάντας ερρόφησεν· ένα δε κατέπιε, και κόσμον όλον αβουλήτως εξέμεσε. Βλέπε γαρ σήμερον του
διαβόλου την κατά του ανευθύνου του θανάτου πονηρίαν. Υπηρέτας προς σύλληψιν
ώπλησε· τον Ιούδαν εις προδοσίαν ηγόρασε· τον Πέτρον εις άρνησιν υπεσκέλισε· τον
δούλον του αρχιερέως προς ράπισμα εξέμηνε· τους στρατιώτας προς χλεύην εξεβάκχευσε· τον Πιλάτον προς ερώτησιν
διήγειρε· δήμον προς στασιασμόν εκίνησε, βουλόμενος μαθείν τιν ην ο δεσπότης. Αλλ΄
ειστήκει ο μακρόθυμος φέρων την τόλμαν, ίνα λύση την κατάραν.
Γ΄. Δια τούτο ώσπερ επί βασιλικού θανάτου, πάσα η
των πόλεων φαιδρότης φυγαδεύεται· ούτως σήμερον πάσα η κτίσις την εαυτής
ηρνήσατο λαμπρότητα. Ουρανός εμελανημόνει το σκότος· ο ήλιος ώσπερ δούλος
φιλοδέσποτος έφυγε, τας ακτίνας συστείλας· τα άστρα την φυσικήν συνετάραττε
τάξιν· ο ναός περιεσχίζετο δια το πένθος· η γη θρηνούσα ου βραχίονας έτυπτεν,
αλλά πέτρας έσχιζεν· οι προφήται πάντες προσιόντες, ηρώτων τον Δεσπότην, και
έλεγον· Τι αι πληγαί αύται αι αναμέσον των χειρών σου; Πως σου το πάθος άψασθαι
ετόλμησε; Θεότητι; Αλλ΄ ανάλωτος η θεότης. Ο ουν πάσχει, σαρκί πέπονθε. Και πως
ουκ ηδέσθησάν σου οι σταυρώσαντες, και ουκ εμνήσθησαν της ευεργεσίας σου; Τι ουν
προς αυτούς ο Δεσπότης; Αύται αι πληγαί ας εκών επλήγην εν τω οίκω του αγαπητού
μου. Εξ Αιγύπτου μετήρα άμπελον· ήρδευσα τη παρόδω της θαλάσσης· περιέσκαψα
τοις φοβήτροις· εκλάδευσα περιτομή· εχαράκωσα προφήταις· περιέφραξα νόμω· Και
έμεινα του ποιήσαι σταφυλήν· εποίησε δε ακάνθας, και ου δικαιοσύνην, αλλά
κραυγήν. Και, Εγενόμην ως άνθρωπος αβοήθητος, εν νεκροίς ελεύθερος.
Δ΄. Ω πάθος
κόσμου καθάρσιον! Ω θάνατος αθανασίας
αφορμή ζωήν ανατέλλουσα! Ω κάθοδος εν
άδου, των εξ αιώνος νεκρωθέντων γέφυρα προς αναβίωσιν! Ω μεσημβρία της δειλινής εν παραδείσω
καταδίκης ανάκλησις! Ω Σταυρός δένδρου
ιατρός! Ω ήλοι τον κόσμον τη θεογνωσία προσηλώσαντες, και θανάτου
καταπείραντες! Ω άκανθαι, του Ιουδαϊκού αμπελώνος οι βότρυες! Ω χολή, του της πίστεως
μέλιτος πρόξενος, και της Ιουδαίων πονηρίας κατήγορος! Ω σπόγγος την κοσμικήν
αμαρτίαν αποσπογγίσας και αποσμήξας! Ω κάλαμος εν ουρανοίς τους πιστούς
πολιτογραφήσας, και αρχεκάκου όφεως την τυραννίδα συντρίψας! Ω μυστήριον παρά απίστοις απιστούμενον, υπό
δε πάντων πιστών προσκυνούμενον ακαταπαύστως!
Ω σημείον παρά απίστων αντιλεγόμενον, και παρά πιστών δοξαζόμενον! Ω μυστήριον, Ιουδαίοις μεν σκάνδαλον, έθνεσι
δε μωρία· ημίν δε, Χριστός Θεού δύναμις και Θεού σοφία, καθά φησιν ο απόστολος
Παύλος. Ότι το μωρόν του Θεού, σοφώτερον των ανθρώπων εστίν΄ ως θάνατον
καταργήσαι, και τον άδην σκυλεύσαι, και τους απ΄ αιώνων νεκρούς ζωοποιήσαι· χάριτι του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού· ω η δόξα και το κράτος, εις τους αιώνας
των αιώνων. Αμήν.
ΠΑΣΧΑΛΙΟΝ ΜΗΝΥΜΑ 2012
Πηγή : http://www.imglyfadas.gr/
Ἐν Βούλᾳ τῇ 09ῃ Ἀπριλίου 2012
Ἀριθμ. Πρωτ. 403
Ἀγαπητοί μου ἀδελφοί,
Χριστός ἀνέστη!
«Ἀναστάσεως ἡμέρα καί λαμπρυνθῶμεν τῇ πανηγύρει».
Ἀνάσταση!
Ἐπιτέλους ἀκούεται ἡ λέξη Ἀνάσταση μέ τό πραγματικό καί βαθύ περιεχόμενό της.
Ἐπειδή πολλοί παραχαράσσουν τήν οὐσία τῆς λέξεως, προκειμένου νά ἐκτρέψουν τίς λαϊκές
μάζες πρός τά δικά τους συμφέροντα, ἤ γιά νά ναρκώσουν τά πλήθη,
πρέπει νά προσδιορίσουμε τό οὐσιαστικό της νόημα.
Ἀνάσταση!
«Θανάτου ἑορτάζομεν νέκρωσιν ᾃδου τήν καθαίρεσιν», γράφει ὁ ἱερός ὑμνῳδός τοῦ ἑορταστικοῦ κανόνος, Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Τό περιεχόμενο τῆς ἑορτῆς ὁρίζεται μέ δύο λέξεις:
«Θανάτου νέκρωσις».
Τό περιεχόμενο πλέον τῆς ζωῆς, ὁρίζεται μέ δύο λέξεις: «Θανάτου νέκρωσις».
Δισεκατομμύρια ἄνθρωποι πάνω στή γῆ ἀγωνίζονται, γιά καλύτερες συνθῆκες ζωῆς.
Διεθνεῖς ὀργανισμοί, κράτη, πολιτικοί φορεῖς, οἰκονομικές, περιβαλλοντολογικές
καί ἀνθρωπιστικές ὀργανώσεις προσπαθοῦν, γιά ἕνα «καλύτερο αὔριο».
Πέρα ὅμως ἀπό τίς καλές προθέσεις καί πέρα ἀπό τήν ἀξιολόγηση τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν προσπαθειῶν
τους, πρέπει νἀ ὁμολογήσουν, πώς τό «καλύτερο αὔριο», εἶναι πολύ πενιχρό συγκρινόμενο, μέ τό αἰώνιο. Τό αὔριο εἶναι πολύ λίγο, ὡς προοπτική ζωῆς σέ σχέση μέ τό
αἰώνιο.
Δύνανται ὅλοι αὐτοί οἱ φορεῖς, ἀκόμη κι ἄν καλύψουν τό «φάγωμεν καί πίωμεν» τῶν λαῶν,
νά ἀντιμετωπίσουν εἰλικρινῶς, τό «αὔριον γάρ ἀποθνῄσκομεν» (Α’ Κορ. 15.32);
Ποιός ἀπό τούς «δοκοῦντες ἄρχειν τῶν ἐθνῶν» (Μάρκ. 10,42), μπορεῖ νά δώσει στό λαό του, τό μήνυμα καί τήν ἐλπίδα, γιά τή νέκρωση τοῦ θανάτου;
Ποιός ἀπό ὅλους τούς ἰδεολόγους τῶν διαφόρων καπιταλιστικῶν, φιλελευθέρων, σοσιαλιστικῶν, κομμουνιστικῶν, μνημονιακῶν ἤ καί ἀντιμνημονιακῶν ἀντιλήψεων, τολμᾷ νά θέσει τούς λαούς ἐνώπιον τῆς μνήμης τοῦ θανάτου; Χωρίς τόν νικητή τοῦ θανάτου Χριστό, ὅλες οἱ δυναμικές
κινήσεις τῶν δομῶν τοῦ κόσμου, κρύβουν μέσα τους μιά ἀπελπισία. Ὅλοι γνωρίζουν τό σίγουρο τέλος, κι ὅλοι τό ἀποσιωποῦν καί τό ἀπωθοῦν ἀπό τό νοῦ καί τήν καρδιά
τους. Ἐνῶ πάσχουν ἀπό
τό σύνδρομο τοῦ Ἀδάμ, πού εἶναι ὁ σκοτασμός τοῦ νοός καί ἡ ἁμαρτία, δέν γίνονται συνοδοιπόροι Χριστοῦ. «Ὥσπερ γάρ ἐν τῷ Ἀδάμ πάντες ἀποθνῄσκουσιν, οὕτω καί ἐν τῷ Χριστῷ πάντες ζωοποιηθήσονται» (Α’ Κορ.
15,22). Ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ αὐτό τό γνωρίζει καί δέν ἐναποθέτει
τίς ἐλπίδες του καί τή ζωή του, στά συστήματα τοῦ κόσμου τούτου.
Ὁ πιστός λαός τοῦ Θεοῦ, δέν αὐτοκτονεῖ ἀπό ἀπογοήτευση, σέ κάποιες κεντρικές πλατεῖες,
γιατί αὐτό θα σήμαινε, πώς νίκησε ὁ θάνατος. Ἀφοῦ ὅμως ὁ Χριστός νίκησε τόν θάνατο, ἐμεῖς στεκόμαστε ὄρθιοι κάθε μέρα, γιά νά φανερωθεῖ ἡ ἀνάσταση, ὡς καθημερινή πράξη ζωῆς.
Τό δηλώνει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «καί ἡμεῖς κινδυνεύομεν πᾶσαν ὥραν» (Α’ Κορ. 15,30).
Οἱ μαθητές τοῦ Χριστοῦ, βρίσκονται μέσα στόν κόσμο, «ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων» (Ματθ. 10,16). Διερωτᾶται ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Θά ἄξιζε τόν κόπο, νά δώσω μάχη, μέ τά θηρία στήν Ἔφεσο; καί ποιό θά ἦταν τό ὄφελος; ἄν οἱ νεκροί δέν ἐγείρονται;» (Α’ Κορ. 15,32).
Τό ἐρώτημα αὐτό ἀγγίζει τόν πυρῆνα, τῶν πάσης φύσεως λαϊκῶν ἀγώνων καί ξεσηκωμῶν.
Καμμιά ἐπανάσταση δέν δικαιώνεται καί δέν καταξιώνεται, χωρίς τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.
Ἡ ἀντίδραση κατά τῆς ἀδικίας, τῆς καταπιέσεως, της ἐκμεταλλεύσεως, εἶναι ἀντίδραση κατά τῆς ἁμαρτίας, πού ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο στόν ψυχικό καί μετά στόν σωματικό
θάνατο.
«Ἔσχατος ἐχθρός καταργεῖται ὁ θάνατος» ( Α’ Κορ.15,32). Θά τολμήσουμε νά
ἐπαναδιατυπώσουμε τό ἐρώτημα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου, μέ σημερινή παραλλαγή:
«Θά ἄξιζε τόν κόπο νά δώσουμε μάχες, μέ τά θηρία τοῦ παγκόσμιου καπιταλισμοῦ,
καί τῶν σύγχρονων ψευτολαϊκῶν ἀριστεροφανῶν διεθνῶν καί ποιό θά ἦταν τό ὄφελος,
ἄν οἱ νεκροί δέν ἐγείρονται;» Λέμε ναί στούς ἀγῶνες, προκειμένου να ἔρθει ἡ Βασιλεία Του,
«ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς» (Ματθ. 6,10), καί ἐπειδή: «Ἡ ἀνάσταση τοῦ σώματος ἀκολουθεῖ
τήν ἀνάσταση τῆς ψυχῆς» (Γρηγορίου Παλαμᾶ, ΕΠΕ 3,224),
μόνον ὁ ἀναστημένος κόσμος τοῦ Θεοῦ, μπορεῖ νά δώσει ἀναστάσιμη ἐλπίδα καί προοπτική,
στά πρόσωπα καί τίς δομές αὐτοῦ τοῦ κόσμου. Ὁ ἀναστημένος ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ ἀρχίζει ἀπό τώρα αὐτή τή
βιοτή. Τά τροπάρια τῆς ἑορτῆς προβάλλουν τήν δυνατότητα αὐτή:
«ὀψόμεθα τῷ ἀπροσίτῳ φωτί τῆς ἀναστάσεως», «νῦν πάντα πεπλήρωται φωτός»,
«συνεγείρομαι σήμερον ἀναστάντι σοι», «σήμερον πᾶσα κτίσις ἀγάλλεται καί χαίρει».
Ὅταν ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος, βίωσε τήν δύναμη, πού δίνει ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, στόν κάθε πιστό, προκείμενου νά γίνει μέ τή ζωή του, μιά ζωντανή ἀναστάσιμη παρουσία, εἶπε:
«Σήμερα ἡ φωνή μου ἀντήχησε, τά κλεισμένα ἀπό τή σιωπή χείλη ἐλευθερώνονται,
ἔγινα κιθάρα ὑμνητική, θυσίασα τό νοῦ μου στό Νοῦ Χριστοῦ, καί τόν λόγο μου στό Λόγο Χριστό» (ΕΠΕ 10,310).
Εὔχομαι ἐκ βαθέων πρός ὅλους σας, «ἐκτυπώτερον μετασχεῖν» στό ἀναστάσιμο πανηγύρι τῆς ἀνεκλαλήτου ἀγάπης, τοῦ Κυρίου μας, πού νίκησε τόν θάνατο καί ὅλες τίς «κρίσεις» τοῦ
κόσμου.
Ὁ Ἐπίσκοπος καί Ποιμενάρχης Σας.
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ο ΓΛΥΦΑΔΑΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ, ΒΟΥΛΑΣ, ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ ΚΑΙ ΒΑΡΗΣ
ΠΑΥΛΟΣ ὁ Α΄
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)

